De Eisner-award die Aimée de Jongh won voor haar verstripping van Lord of the Flies, kan niemand ontgaan zijn. Terecht kreeg ze er de afgelopen tijd veel aandacht voor in de media. Als eerste Nederlander ooit kreeg ze deze Amerikaanse stripprijs. Dat was in de categorie ‘Best Adaptation from Another Medium’. Zoals elk jaar worden er meer dan dertig prijzen vergeven, waarvan de belangrijkste dit jaar werden gewonnen door Jesse Lonergan met Drome (Best Graphic Album) en Laura Perez met Nocturnos voor beste buitenlandse album.
Na de Eisner voor Aimée de Jongh verdient ook de Spaanse Pérez extra aandacht, Nocturnos won eerder immers al vier Spaanse en Italiaanse stripprijzen. En dat is niet voor niets.
Het album verscheen al in 2024 en werd vorig jaar via een Engelse vertaling bij Fantagraphics toegankelijk gemaakt voor een groter lezerspubliek. Eerder bracht deze Amerikaanse uitgeverij al Pérez’ albums Totem en Ocultos uit, die de auteur zelf samen met Nocturnos als een trilogie beschouwt. Maar het prijswinnende album Nocturnos is prima zelfstandig te lezen zonder kennis van die andere albums.
Hoewel lezen misschien niet de beste term is. Het is geen album dat je zozeer leest, als wel ondergaat. Nocturnos is namelijk geen standaard verhaal met een intrige of verwikkeling. Het is een totaal andere leeservaring, die nog het best is te beschrijven als grafische poëzie.
Nocturnos is een ode aan de nacht, waarin je als lezer van de ene naar de andere scène vloeit. Door het beeldrijm in de tekeningen gaat dat heel natuurlijk. Al die scènes beschrijven kort iets wat een personage meemaakt in de nacht: angst, rust, hoop, dromen, fantasie. Die personages en hun innerlijke wereld hebben niks met elkaar te maken, maar door het grafische rijm in Pérez tekeningen gaat elke scène logisch over in de volgende. Zo gaat het vuur van een vrouw in een grot over in een raam dat wordt opgelicht door een lamp in een appartementencomplex. Of kijkt een vrouw vanuit haar bed naar de sterren waarna je overgaat naar een sterrenhemel in een heel andere deel van de wereld, waar weer andere personages bezig zijn met de nacht.
Nocturnos gaat niet alleen over de nacht als overgang van de ene dag naar de andere, de nacht staat in dit album voor meer: de overgang van leven naar dood of van de ene metafysische wereld naar de andere. Als lezer is het alsof je wordt meegezogen in een droom op papier.
In een recent interview vertelde Pérez over haar aanpak: ,,Ik probeer aspecten van de wereld van mysterie, de psyche en het occulte te verkennen met verschillende vormen en personages, met verschillende verhalen die met elkaar verbonden zijn. Personages verschijnen en verdwijnen. En sommige personages keren later subtiel terug. De nacht is een metafoor, een grensgebied dat het verstrijken van de tijd definieert. Morgen is morgen omdat we van dag naar nacht en weer terug naar dag gaan, een illusoir gevoel van tijd dat de nacht ons helpt te begrijpen. De nacht staat ook symbool voor dood en wedergeboorte.’’
Klinkt wat zweverig? Dat is het ook. Maar toch gaat Pérez met Nocturnos onder je huid zitten. Ze raakt aan gevoelens die iedereen heeft bij de nacht. Een periode waarin je je soms geborgen, dan weer ongemakkelijk voelt. Ze refereert aan angsten die iedereen herkent. En bovenal doet ze dat in prachtige, naïeve tekeningen. Nocturnos is een album dat met geen enkele andere strip te vergelijken is. Totaal uniek en daardoor grensverleggend.
Laura Pérez – Nocturnos. Fantagraphics. 192 pagina’s hardcover. $29,99 (import)
