Veel fans van het werk van mangaka Naoki Urasawa hebben er lang op moeten wachten: een Engelse vertaling van zijn hitserie Billy Bat. De serie liep van 2008 tot 2016 in Japan en was al wel in onder andere het Duits, Frans en Italiaans vertaald. Deze zomer heeft Kana, een imprint van het Amerikaanse Abrams ComicArts de serie opgepakt. De eerste twee delen zijn inmiddels verschenen. En Kana kondigt aan met ijzeren regelmaat van eens per drie maanden alle twintig delen te zullen uitbrengen.
Voordeel van die aanpak is dat je als lezer niet zoals bij Urasawa’s lopende reeks Asadora soms meer dan een half jaar op een nieuw deel moet wachten, waardoor je telkens de oudere delen moet herlezen om te weten wat er ook alweer gebeurd was. Zeker bij een ingewikkelde plot als Billy Bat zou dat een euvel zijn.
Billy Bat begint in 1949 in de Verenigde Staten, waar de Japans-Amerikaanse striptekenaar Kevin Yamagata succes heeft met zijn detective-comic over Billy Bat, een Philip Marlowe-achtige vleermuis met dito hoed en regenjas die misdaden oplost in een noir-achtige wereld. Wanneer iemand opmerkt dat hij de stripfiguur al eerder in Japan heeft gezien, raakt Kevin ervan overtuigd dat hij onbewust plagiaat heeft gepleegd tijdens zijn militaire diensttijd in Japan net na de Tweede Wereldoorlog.
Kevin reist naar Tokio om de oorspronkelijke bedenker van Billy Bat te vinden en toestemming te vragen. Maar al snel ontdekt hij dat Billy Bat niet zo maar een creatie is. Het blijkt een symbool dat al eeuwenlang opduikt in de wereldgeschiedenis en lijkt te maken te hebben met de voortdurende strijd tussen goed en kwaad. En Kevin is ook niet de enige die naar de bron achter het personage op zoek is: dat is de Amerikaanse geheime dienst ook, net als enkele schimmige Japanse organisaties. Wat volgt, is een lang relaas vol moord en samenzweringen, waarbij het fictieve personage Billy Bat soms echter lijkt te zijn dan Kevin had gedacht.
Het scenario van Billy Bat schreef Urasawa samen met Takashi Nagasaki. De aanpak die zij kiezen na het eerste deel doet denken aan de aanpak van Monster, de manga-serie waarmee Urasawa zichzelf in de jaren ‘90 op het internationale podium plaatste als meesterverteller. Net als in Monster hakken Urasawa en Nagasaki de vertelling ook in Billy Bat op in meerdere kleinere verhaaltjes met hun eigen spanningsboog en cliffhanger. Daardoor weten ze de aandacht van de lezer vast te houden tijdens het uiteindelijk 4000 pagina’s tellende, grotere verhaal.
Het scenario springt in de totaal twintig delen die de reeks zal tellen tussen verschillende tijden en continenten heen en weer: van de maanlanding naar de tijd van Jezus of de bloedige 16de eeuw in Japan (de Sengoku-periode ), een tijd waarin het land werd verscheurd door burgeroorlogen tussen lokale krijgsheren. En dat zijn nog maar enkele van de vele afzonderlijke verhaallijnen in Billy Bat. Telkens draait het verhaal om een strijd tussen licht en duisternis, om de vraag wie of wat Billy Bat werkelijk is en om de vraag of de mensheid vrij is in haar keuzes of slechts een pion in een groter, eeuwen omspannend complot.
Zoals in al Urusawa’s grote series (neem 20th Century Boys of Pluto) keren ook in Billy Bat weer een aantal vaste elementen terug. Een is de hommage aan het werk van manga-godfather Osama Tezuka (1928-1989). Zo is de mangaka die Kevin in het eerste deel van Billy Bat in Tokio ontmoet overduidelijk gemodelleerd aan deze bedenker van bijvoorbeeld Astro Boy en Buddha. Een ander terugkerend element is de kritiek op de Japanse bezetting van Japan na de Tweede Wereldoorlog, iets wat ook duidelijk terugkeert in Asadora.
Billy Bat is een erg lange serie. Net als in 20th Century Boys krijg je als lezer op een gegeven moment het gevoel dat Urasawa de vertelling onnodig lang aan het rekken is. Billy Bat is daardoor niet het meesterwerk geworden dat Pluto en Monster duidelijk wel waren. Maar Billy Bat is wel echt een heel onderhoudende serie. Niet voor niets won de manga in het verleden meerdere internationale stripprijzen.
Urasawa kan namelijk echt heel goed vertellen. Zijn personages hebben psychologische diepgang en zijn tekenstijl en pagina-indeling zijn helder en filmisch. De vertelstructuur is complex: niet alleen door de tijdsprongen en het grote aantal personages, ook doordat Urasawa fragmenten uit de fictieve Billy Bat-strip vermengt met het verhaal van Kevin, waarin beide werkelijkheden naar elkaar verwijzen. Desondanks weet Urasawa alles begrijpelijk te houden. De vele plotwendingen en het metafysische sausje maken Billy Bat tot een pageturner. Wat fijn dat het met de Engelse vertaling nu voor een nog groter publiek beschikbaar komt.
Naoki Urasawa – Billy Bat Volume 1. Kana. 200 pagina’s. paperback. € 13,99 (import)
