Vijfhonderd meter onder de Atlantische zeespiegel is de ruimte klein, het licht schaars en zuurstof een schaars handelsartikel. Op onderzoeksstation Physalia doen burgergeologen hun werk, tot het Amerikaanse leger de boel overneemt voor een geheime operatie rond de Diodon, een gezonken Cubaans vrachtschip. Getrokken wapens en een beklemmend isolement bepalen al snel het ritme. Wanneer de eerste moord valt en het slachtoffer even later weer kerngezond rondwandelt, slaat de paranoia meedogenloos toe. Geoloog Nando ziet het gebeuren, alleen gelooft niemand een man met een psychiatrisch verleden. De boordarts luistert stilzwijgend, maar gebruikt hem ondertussen ijskoud als pion in een cynisch machtsspel tussen militairen en wetenschappers.
Het verhaal werd geschreven en getekend door Joël Parnotte en Vincent Mallié tussen 2000 en 2006. Zij kenden elkaar van de middelbare school en debuteerden samen met Hong Kong Triad. Voor Mallié bleek de reeks een opstap naar een indrukwekkend vervolg. Kort daarna werd hij de vaste tekenaar van Régis Loisel, nam hij het tekenwerk over van de legendarische reeks Op zoek naar de tijdvogel en tekende hij jarenlang De grote dode. De Aquanauten toont de fase waarin Mallié nog zoekt naar zijn eigen stijl, vlak voordat hij het vertrouwen kreeg van een van de grootste namen uit de Franse strip. De twee makers werkten zonder strakke taakverdeling, ze schetsten en gumden op elkaars platen, wat een fascinerend overgangswerk oplevert.
De vertelling kiest bewust voor een beklemmende, menselijke snelkookpan. Klamme monstershows blijven uit. In plaats daarvan ontvouwt zich een Kubrickiaanse tragedie over de ontsporing van de mens onder extreme druk. De horror schuilt in een gevestigde orde die liegt, opsluit en de eigen mensen geredelijk als proefkonijnen gebruikt. Die maatschappelijke wantrouwensreflex voelt vandaag nog actueler dan bij de oorspronkelijke Franse verschijning in 2000.
De grootste visuele meesterzet zit opgesloten in het kleurgebruik van Delphine Rieu. In de inktzwarte diepte van de oceaanbodem voltrekken zich de enige waarachtige momenten van de vertelling. Binnen de kille, hagelwitte wanden van het verlichte station wordt de ene na de andere leugen gefabriceerd. Het is een briljante omkering waarin de duisternis de zuivere waarheid brengt en het licht slechts bedrog voortbrengt.
Soms laat het verhaal een steekje vallen. Het tempo stottert tijdens de uitgesponnen divangesprekken bij de scheepspsychiater. Een alerte redacteur had daar de schaar in mogen zetten om de opgebouwde spanning vast te houden. Wie de vijf delen achter elkaar leest, merkt dat de eerste twee albums het strakst en meest claustrofobisch blijven, waarna het verhaal geleidelijk verschuift naar een wat conventioneler militair complot.
Rimpelingen in de marge blijven het. De Aquanauten vormt een beklemmende les in beheerste, broeierige spanning. De verpletterende fysieke druk van de oceaan valt naadloos samen met de mentale afbraak van de personages. Deze integrale uitgave levert een schot in de roos op en biedt de uitgelezen kans om een meesterwerk te ontdekken dat veel te lang achter de taalgrens verborgen bleef.
Joël Parnotte & Vincent Mallié – De Aquanauten (Integraal). Tzooz. 256 pagina’s hardcover. €36,95
