Historische strips balanceren altijd op een slap koord. Hoeveel fictie laat je toe voordat de historische feiten dreigen onder te sneeuwen? Want als de feiten slechts als decor dienen, in hoeverre is het dan nog een historisch verhaal? Geef je kortom voorrang aan een spannend narratief, of aan de historische geloofwaardigheid?
Op zoek naar glorie (in totaal vier delen) zit duidelijk in het tweede kamp: de auteurs streven naar een reconstructie van de Russische veldtocht van het Napoleontische leger in 1812 en willen inzicht geven in de werkelijke beleving ervan door de Franse soldaten. Paradoxaal genoeg lukt het een meeslepend verhaal te vertellen door de keuze van enkele verzonnen hoofdpersonen. Intussen zijn er met Hazenpad en Huis Lagriote al twee delen verschenen.
Pascal Davoz is de scenarist en dan weet je dat je in goed gezelschap bent. Davoz heeft al heel wat strips over Napoleon op zijn actief. Hij werd geroemd om zijn historische accuratesse in het vierdelige Napoleon Bonaparte (Casterman). Voor Op zoek naar glorie liet hij zich bijstaan door Jérôme Croyet, als historicus verbonden aan het museum van het Franse keizerrijk.
Davoz en tekenaar Philippe Eudeline trotseren de beperkingen van het stripmedium zonder de gemakkelijke uitweg van een verklarend dossier. Achteraan in het eerste boek is er wel een ‘dossier’, maar dit bevat enkel schetsen. Hoe geef je de lezer dan voldoende context mee, zonder deze van het verhaal te vervreemden? Een alwetende, objectieve verteller is de oplossing, ook al remt die het narratief af. Met reden overigens: de verteller legt de karakters bloot waar handelingen tekortschieten. De ideale lezer van Op zoek naar glorie is een geduldige lezer.
De proloog is meteen een eerste hoogtepunt. Enkele Franse soldaten zitten het hoofdpersonage op de hielen, maar de tienjarige tamboer met de bijnaam ‘Hazenpad’ is zelf Frans… Het is de start van het subplot en een indicatie van de straffeloosheid in oorlogstijd. Davoz en Eudeline leveren hier een mooi staaltje beeldregie. Het zal niet de laatste keer zijn.
Daarop volgt de expositie, een uitgelezen kans om de verschillende deelnemers aan de rampzalige veldtocht voor het voetlicht te brengen. Daarbij horen ook niet-historische figuren zoals Hazenpad en de wasvrouw Fanfan Lagriote, die zich over de jonge tamboer heeft ontfermd. En dat is maar goed ook, want Hazenpad torst een tas met kostbare inhoud en dat lokt nieuwsgierigen met slechte bedoelingen.
Naast inzichten in de militaire context heeft Davoz vooral aandacht voor wat er leeft in de rangen van de Grande Armée. De Russische veldtocht was een catastrofe en de twijfel die in de rangen is geslopen, vertaalt zich tijdens de terugtocht in onderling wantrouwen, verdoken kritiek op de machthebbers, een wat-zit-er-voor-mij-in-mentaliteit en racistisch gedrag. Want ook al probeerde de Franse Revolutie alle regionale verschillen uit te gommen, in Napoleons leger had je ook Elzassers en Bretoenen die met hoon werden bejegend. Aan Russische zijde wachtte de Kozakken waarschijnlijk hetzelfde lot.
Intussen tekent Eudeline legercolonnes die met kromme ruggen door een spookachtig landschap trekken. Verweerde koppen die peper en zout aan de dialoog toevoegen. Hij construeert gevechtsscènes die helder en overzichtelijk blijven en vergeet niet de visuele verschrikkingen van de oorlog (verdrinking, tyfus, opengereten paardenbuiken) in beeld te brengen.
In het tweede deel Huis Lagriote zoomen de auteurs verder in op de personages Fanfan Lagriote en de gravin van Chosée die haar leven aan Fanfan te danken heeft. Een logische greep, want hier valt nog nieuwe grond te veroveren. Maar met de vrouwen arriveren ook de sujetten die hen en Hazenpad naar het leven staan in Litouwen. Problemen met bivak, voedselvoorraad en Kozakken verergeren de situatie alleen maar.
Naast het dynamische gegeven van de terugtocht is er tijd om gebeurtenissen te situeren in en rond een opvanghuis. Davoz geeft de complexe relaties de volle aandacht. Het is tijd voor persoonlijke afrekeningen en de lezer krijgt het ook nu behoorlijk voor de kiezen (verkrachting, verraad). Tot overmaat van ramp is onze kleine tamboer vermist. Zal iedereen het kasteel van de gravin van Chosée levend bereiken? En zullen Fanfan en Hazenpad herenigd worden? Het resultaat is opnieuw een knap uitgebalanceerd album.
Op zoek naar glorie is geen doorsnee avonturenstrip. Wie uit is op een uurtje ontspanning, is hier aan het verkeerde adres. Met zijn doorwrochte scenario en hoge informatiedichtheid is dit voer voor de historisch geïnteresseerde lezer. Maar met hun echo’s van hoogstaande klassieke strips zoals De zeven levens van de sperwer, mag ook een breder publiek deze boeken oppikken.
Pascal Davoz & Philippe Eudeline – Op zoek naar glorie 1: Hazenpad. Arboris. 56 pag. softcover. € 11,95
Pascal Davoz & Philippe Eudeline – Op zoek naar glorie 2: Huis Lagriote. Arboris. 48 pag. softcover. € 11,95
