In de stripwinkel verwacht je cowboys, superhelden of post-apocalyptische sneeuwvlaktes. En dan ligt daar ineens Ervaringskracht: een graphic novel over de geestelijke gezondheidszorg. Echte ervaringen van honderd mensen die te maken kregen met psychose, verslaving, misbruik, oorlog of verlies.
Hun stemmen komen samen in drie hoofdpersonen: Joop, Maaike en Dunya. Zij ontmoeten elkaar tijdens een opleiding tot ervaringsdeskundige in Zwolle en nemen elkaar (en de lezer) mee in hun reis van ontwrichting naar herstel.
Hun verhalen zijn opgebouwd uit getuigenissen van tientallen mensen, maar lezen toch als één geheel. Je ziet wat het betekent om vast te zitten in dwang, je voelt hoe het stigma blijft hangen, en je merkt hoe voorzichtig hoop zich aandient.
Jan Cleijne tekent dit alles realistisch in een sobere en toegankelijke stijl. Dat maakt dat het boek soms bijna een lesboek lijkt, maar dan duikt er een scène op die je onverwacht raakt, juist omdat hij zo zonder opsmuk wordt verteld.
Ervaringskracht illustreert hoe ervaringskennis een plek kan krijgen in herstel, in opleidingen, zelfs in beleid. Daarmee vertelt het niet alleen persoonlijke verhalen, maar ook de geschiedenis van een hele beroepsgroep; van onmondige patiënt naar gelijkwaardige collega.
De lancering van het boek is verbonden aan de reizende expositie Ervaringskennis in Beeld. Daar hangen naast Cleijne’s originele tekeningen ook werken van Dick Matena, Peter de Wit en kunstenaars uit de GGZ. Het idee is niet alleen kijken, maar ook in gesprek gaan, via art-based dialoogsessies die de kloof tussen ervaring en beleid proberen te dichten.
Een nobel doel en de keuze om dit belangrijke onderwerp via een graphic novel onder de aandacht te brengen kunnen wij enkel uitbundig toejuichen. De grafische weergave van de trauma’s van de hoofdpersonen trekken de aandacht en maken dat de boodschap luid en duidelijk binnenkomt.
Het boek is eigenlijk onbetaalbaar als gespreksstarter. Niet zozeer een strip om alleen te lezen, maar eentje om door te geven van student naar docent, van professional naar beleidsmaker, van ervaringsdeskundige naar de buurman. Wat hier in beeld staat, gaat ons allemaal aan.
Jan Cleijne & Erin La Cour / Daantje Daniëls / Maschinka Groot / Alie Weerman – Ervaringskracht. Syndikaat. 96 pagina’s softcover. € 19,95
