De roman De Kremlinfluisteraar van Giuliano da Empoli uit 2022 was direct een groot succes. Het moment van verschijnen, kort na de voor veel westerlingen onverwachte Russische invasie in Oekraïne, maakte lezers nieuwsgierig naar hoe het eraan toeging in het Kremlin. En dat is precies waar dit boek over gaat.
De Kremlinfluisteraar is een fictief verhaal gebaseerd op ware feiten. Hoofdpersoon is de spindoctor van de Russische leider Vladimir Poetin, die hem hielp de macht te grijpen door de beeldvorming naar zijn hand te zetten. Die spindoctor is gebaseerd op de echte communicatiestrateeg van Poetin, Vladislav Soerkov, een mysterieuze figuur die hem vanaf het begin terzijde stond, maar die in 2020 plots uit de entourage van Poetin verdween.
Da Empoli koos ervoor Soerkov een andere naam te geven om zichzelf meer dichterlijke vrijheden toe te staan. In De Kremlinfluisteraar heeft hij hem Vadim Baranov genoemd. Alle andere figuren uit het boek houden hun eigen naam: Poetin zelf, de oligarchen Boris Berezovski en Michail Chodorovski en huurlingenleider Jevgeni Prigozjin. Da Empoli verdedigde die aanpak destijds in interviews door erop te hameren dat alle politieke feiten in zijn boek echt zijn en dat de personages om wie het ging daarom ook hun eigen naam behouden.
In De Kremlinfluisteraar wordt beschreven hoe Poetin met behulp van geweld en manipulatie aan de macht kwam: hoe hij een bomaanslag liet plegen als excuus om de moslimseparatisten in Tsjetsjenië klein te krijgen; hoe hij een voor een afrekende met de oligarchen in Rusland; hoe hij via slim gebruik van beeldvorming het Westen kon doen geloven dat Rusland weer een wereldmacht was; en hoe hij de annexatie van de Krim en de burgeroorlog in de Donbas regisseerde.
Dat alles heeft Da Empoli niet opgeschreven als een droog non-fictieboek, maar als een spannende thriller die je in één ruk uitleest. De verkoopcijfers waren enorm. Niet gek dat eerder dit jaar een verfilming van De Kremlinfluisteraar verscheen en dat er nu ook een verstripping is door Luc Jacamon, bekend van onder andere de successerie De Killer. De vraag is alleen of dat wat toevoegt aan het oorspronkelijke boek. Het antwoord is helaas ‘nee’.
Jacamon heeft het dan ook niet makkelijk. Hoe werk je een 250 pagina’s dikke politieke thriller om tot een handzaam stripverhaal? Hij koos ervoor om de vertelvorm aan te passen en dat doet hij op zich heel verdienstelijk. In de roman biecht de inmiddels al jaren van het toneel verdwenen Baranov aan de verteller op hoe zijn leven is verlopen. Het boek is min of meer een dialoog tussen de twee, wat zorgt voor veel snelheid.
In de verstripping is die verteller verdwenen, waardoor alles draait om Baranov. Die aanpak werkt zeker in het begin, als Jacamon inzoomt op de jeugd van de hoofdpersoon. Maar een politieke thriller draait niet zozeer om actie als wel om wat de verschillende personages allemaal met elkaar bekonkelfoezen. En dat levert toch weer dialogen op. Heel veel dialogen. En een strip vol dialogen verwordt al snel tot een saaie strip vol pratende koppen. Helaas is dat ook wat er met deze verstripping van De Kremlinfluisteraar gebeurt. Wat werkt als geschreven roman, werkt niet per se als beeldroman. Waar het boek een echte pageturner is, is de verstripping statisch en een beetje saai.
Daar komt bij dat Jacamon heeft moeten schiften in wat hij wel en niet zou meenemen in het boek. Daardoor neemt hij grote stappen in het scenario die voor de lezer zonder voorkennis niet altijd even goed te volgen zijn. Dat is jammer.
Jacamon heeft echt zijn best gedaan. Zijn tekeningen zijn uiterst verzorgd; tussen de vele tekstballonnen door heeft hij veel geïnvesteerd in de mise-en-scène en sfeervol kleurgebruik. Maar het kan allemaal niet voorkomen dat de roman domweg beter was.
Luc Jacamon – De Kremlinfluisteraar. Casterman. 144 pagina’s. hardcover. € 29,99
