Pym is een depressieve, jonge queer student die vooral hun tijd slapend doorbrengt. Pym kan maar moeilijk een eigen weg in de echte wereld vinden en lijkt, afgezien van de telefoontjes van hun ouders, maar weinig contact buiten de eigen kamer te hebben. Tijdens hun dromen ontmoet Pym een vrouw die zichzelf Galatea noemt. Galatea is een troostende aanwezigheid en luisterend oor voor Pym. Maar daardoor wordt het voor Pym steeds lastiger om weer terug te keren naar de werkelijkheid.
Droom weg is het debuut van Sarah van Zoggel, die tijdens hun stage bij Dutch Venture Publishing de kans kreeg om een strip te publiceren. Dutch Venture Publishing geeft graphic novels uit, waarbij het opvalt dat de strips van eigen bodem vooral van beginnende makers zijn.
Droom weg is losjes gebaseerd op de Griekse mythe van Pygmalion, het verhaal van een kunstenaar die verliefd wordt op zijn eigen standbeeld. Dankzij de hulp van de godin Afrodite werd het standbeeld tot leven gewekt en kon Pygmalion met zijn ivoren vrouw trouwen. In Droom weg vinden we verwijzingen naar deze mythe. Zo kan Pymals een afkorting van Pygmalion worden gelezen en is Galatea de naam van het tot leven gewekte standbeeld. Pym is kunstenaar en hoewel Galatea geen standbeeld is, kan ze zeker een hersenspinsel van Pym zijn. Het grootste verschil is dat Pym en Galatea duidelijk maken dat zij geen gevoelens voor elkaar hebben.
De band tussen beiden is dan ook eerder een innige platonische band dan iets romantisch. Het is een interessante twist op een bekend verhaal en het werkt prima. Bovendien is het een goede reminder dat een relatie niet romantisch hoeft te zijn om wel betekenisvol te zijn.
De grootste kracht van de strip zit in het visuele deel. Van Zoggel kiest ervoor om de droomwereld en realiteit gescheiden te houden door toegepast kleurgebruik. De realiteit van Pym wordt weergegeven in zwartwitte, inktachtige illustraties, terwijl de wereld in hun dromen in pastelkleurige aquarel is. Op zich is dat niet de meest originele benadering, maar het is goed uitgevoerd en daarnaast opvallend hoe ver Van Zoggel daarin gaat. In de dromen is bijna geen zwart te vinden. De contouren van de karakters zijn gekleurd, de nachtlucht is een heel donkerblauw en zelfs het lettertype krijgt een kleurtje. Het contrast tussen beide werelden is daarmee zo scherp dat de lezer, net als Pym, zo snel mogelijk uit de sobere, zwart-witte wereld wil en weer in de prachtige, kleurrijke droomwereld wil belanden.
Van Zoggel geeft op hun website aan dat Droom weg oorspronkelijk als een minor opdracht voor hun opleiding begon, en dat merk je. Er zit een bepaalde onervarenheid in de manier van vertellen. Hoewel de band van Pym en Galatea centraal staat, mist er verdieping bij beide karakters. Pym zit mentaal gezien in een diep gat, maar het is niet duidelijk waarom. Pym denkt veel over hun situatie na, maar ook daar mist diepgang. Zo vergelijkt Pym zichzelf met het filosofische raadsel van de boom die in een bos valt en wel of geen geluid maakt. Op zich is het idee erachter duidelijk: “Als niemand merkt of doorheeft dat ik hier in mijn kamer blijf zitten, doet het er dan toe?” Het is een verdrietige gedachte die direct onderuit gehaald wordt door het feit dat Pym constant bezorgde berichten van hun ouders krijgt, maar die negeert. Daardoor krijg je als lezer het gevoel dat de eenzaamheid van Pym een keuze is.
Pym wordt zo een wat onsympathiek karakter. Vast en zeker onbedoeld, omdat er vanuit het verhaal juist veel medelijden met Pym is. Een ervaren schrijver zou dat waarschijnlijk sneller hebben opgepikt en aangepast.
Toch is die onervarenheid ergens heel verfrissend. Veel van de “jonge, aanstormende talenten” in het Nederlandse taalgebied zijn dertigers die al tien jaar lang aan de weg timmeren en eindelijk een kans krijgen om hun werk te publiceren. De debuten zijn vaak indrukwekkend, verfijnd en helemaal gepolijst, het soort boeken waarvan je je afvraagt waarom deze makers nog niet eerder zijn gepubliceerd. Droom weg is vergeleken met dergelijke debuten nog ruw. Maar het feit dat het wél gepubliceerd is, is een goed teken. Zeker nu AI steeds meer banen binnen de creatieve sector overneemt, zou er ruimte moeten zijn voor makers die aan het begin van hun carrière staan.
De vraag is dus hoeveel je van een dergelijk debuut kan verwachten. En in het geval van Droom weg is er ambitie en is er potentie. Dan volgt die ervaring ook wel.
Sarah van Zoggel – Droom weg. Dutch Venture Publishing. 140 pagina’s. € 15,95.
