Strips

Speels en visueel verbluffend: de laatste nacht van een verzetsheld  

In het genre van de stripbiografie verschijnen veel middelmatige albums. Brave levensbeschrijvingen met veel tekst en saaie tekeningen. De biografie die Reinhart Croon heeft gemaakt over de Belgische Olympiër en verzetsheld Martial van Schelle is een uitzondering; alles aan het album Ti verrast op een aangename manier.

Martial, ook wel Ti, van der Schelle was in de jaren na de Eerste Wereldoorlog meermaals Belgisch zwemkampioen, deed mee aan drie Olympische Spelen en was een bekend societyfiguur dat een indrukwekkend zakenimperium had opgebouwd toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Terwijl hij ogenschijnlijk aanpapte met de Duitse bezetters, was hij betrokken bij een verzetsbeweging die onder andere Britse piloten naar veiliger oorden smokkelde. Tot hij werd ontdekt. Van der Schelle werd geïnterneerd in het beruchte Fort van Breendonk nabij Antwerpen en in 1943 gefusilleerd.

Croon kiest ervoor al die hoogtepunten uit het leven van Van der Schelle slechts kort aan te stippen. In plaats daarvan ligt de nadruk in dit album op een gebeurtenis die Van der Schelles leven heeft gevormd: de dood van zijn moeder. Zij zat aan boord van het passagiersschip RMS Lusitania, dat in 1915 door de Duitsers werd getorpedeerd op volle zee, een gebeurtenis die er overigens aan zou bijdragen dat de Verenigde Staten zich later alsnog met de oorlog in Europa gingen bemoeien.

Croon neemt uitgebreid de tijd om de gevolgen van dat drama voor de dan nog jonge Van der Schelle uit te beelden. Niet door domweg te vertellen wat er is gebeurd, maar door pagina’s lang het verdriet en de wanhoop van de tiener uit te beelden, terwijl hij als in een droom in de oceaan duikt op zoek naar zijn geliefde moeder. Die scène is langgerekt en intens.

Net als de tweede scène waar Croon de nadruk op legt in zijn vertelling: de nacht van Van der Schelle, nadat hij heeft gehoord dat hij de volgende dag zal worden vermoord. Ook hier kiest Croon ervoor om de angst in zijn hoofd te verbeelden. De pagina’s die volgen behoren tot de beste die dit jaar in albumvorm zijn verschenen. Als lezer voel je je maag ineenkrimpen.

In een interview zei Croon (sommige zullen hem kennen van ouder werk als Just het vlindernet, Hunker Bunker en Fiere Margriet) dat hij niet houdt van ‘pratende hoofden’ in een strip. ,,Ik ben van mening dat je in een visueel medium vooral met beeldtaal moet werken.’’ Het resultaat is een visueel vrijspel waarin hij de lezer ruim negentig pagina’s lang terugvoert naar de wereld van een vergeten held, zonder dat je ergens het idee hebt een geschiedenisles te lezen. Vanaf de eerste pagina gaat Croon speels om met de grenzen van het medium door de standaardkadrering van strippagina’s los te laten en door de hoofdpersoon niet te laten acteren binnen de afzonderlijke plaatjes, maar daaroverheen.

Het leven van Martial ‘Ti’ van der Schelle is niet de zoveelste stripbiografie. Het is ook niet de zoveelste historische strip over de Tweede Wereldoorlog. Het is veel meer dan dat: het is het verleggen van de standaard in het genre. Chapeau.

Reinhart Croon – Het leven van Martial ‘Ti’ van Schelle. Standaard Uitgeverij. 112 pagina’s hardcover. € 27,50