Strips

Album over een sleutelmoment in het leven van Antoine de Saint-Exupéry, schrijver van De kleine prins

Prins van de HoogvliegersAntoine de Saint-Exupéry (1900-1944) wordt tegenwoordig vooral nog herinnerd om zijn iconische kinderboek De kleine prins. Overigens zijn het vooral volwassenen die dat boek al generaties lang waarderen om de filosofische boodschap. Maar bij leven was de Fransman De Saint-Exupéry vooral beroemd als luchtvaartpionier en romanschrijver. En niet een beetje beroemd. Luchtvaartpioniers als hij, Amelia Earhart en Charles Lindbergh waren in de jaren dertig van de vorige eeuw enorme iconen.

In De prins van de hoogvliegers beschrijft de Canadese stripmaker Philippe Girard een kortstondig verblijf van De Saint-Exupéry in de Franstalige, Canadese provincie Quebec in de lente van 1942. De hoofdpersoon zit op dat moment in een diepe crisis. Frankrijk is grotendeels bezet door nazi-Duitsland en in het zuiden van het land zetelt het met de Duitsers collaborerende Vichy-regime. De Saint-Exupéry is de oorlog ontvlucht en woont in New York, waar hij schrijft en zijn beroemdheid inzet voor Amerikaanse hulp aan de bevrijding van Frankrijk.

Prins van de HoogvliegersDe Saint-Exupéry is depressief. Zijn huwelijk is één grote worsteling, zijn affaires brengen hem geen verlichting en hij heeft voortdurend pijn. Niet alleen lijdt hij aan een ernstige galblaasontsteking die hem soms dagen aan bed kluistert, bovenal kan hij zich door zware verwondingen bij eerdere vliegtuigongelukken niet meer zelfstandig aankleden. Ook kan hij zijn nek niet meer goed draaien. Terwijl De Saint-Exupéry zich moet verdedigen tegen vragen of hij nou goed of fout is, doet hij inspiratie op voor zijn beroemde kinderboek De kleine prins dat hij kort na terugkeer uit Quebec in New York zal schrijven.

Girard maakte eerder een biografie over zanger Leonard Cohen. Maar was dat album een vlotte introductie op het leven van de hoofdpersoon, De prins der hoogvliegers is dat niet. Voor wie niet al iets meer weet over het leven van De Saint-Exupéry, is het een hermetisch album.

Prins van de HoogvliegersVoorkennis is dus wel nodig om De prins der hoogvliegers te kunnen volgen. De Saint-Exupéry had immers al een veelbewogen leven vóór de in dit album beschreven gebeurtenissen. Weliswaar wordt daar veelvuldig aan gerefereerd, maar uitgewerkt wordt dat niet. Zo heeft De Saint-Exupéry er last van dat het Vichy-regime heeft verklaard dat de beroemde schrijver-piloot aan hun kant staat. En de leider van het Franse verzet en leger-in-ballingschap, Charles de Gaulle, suggereerde dat De Saint-Exupéry op de hand van de Duitsers was.

Het verklaart waarom er op een lezing die de hoofdpersoon geeft in Quebec totaal verschillend publiek afkomt. Er zijn zowel voorstanders voor een bevrijd Frankrijk zoals De Saint-Exupéry zelf (herkenbaar aan het Lotharingse kruis op hun revers) als aanhangers van het Vichy-regime (herkenbaar aan de leus Travail, Patrie, Famille dat Liberté, Égalité, Fraternité moest vervangen, het devies van het republikeinse Frankrijk).

Prins van de HoogvliegersOok is voorkennis over De kleine prins nodig om te kunnen begrijpen wat er allemaal omgaat in het hoofd van De Saint-Exupéry. Wie dat boekje niet heeft gelezen, snapt niet wat alle loze gesprekken in dit album voor betekenis hebben. Zoals de kindertekeningen van een doos waar een dier in zit, alleen zichtbaar voor iemand met fantasie. Of de lantaarnaansteker. Het zijn allemaal kleine gebeurtenissen die hem later zullen inspireren tot het schrijven van het poëtische kinderboek waardoor hij nu nog altijd beroemd is.

De prins der hoogvliegers eindigt wanneer De Saint-Exupéry terugkeert naar New York en zich aan het schrijven zet. Voor de meeste lezers zal het album na het lezen van de laatste bladzijde een onbevredigd gevoel achterlaten. Voor de liefhebbers van de persoon De Saint-Exupéry is het weliswaar een intrigerend relaas over een sleutelmoment in het leven van de beroemde schrijver-piloot, maar dat zullen niet veel mensen meer zijn.

Prins van de HoogvliegersHet leven van De Saint-Exupéry leent zich voor een ander type biografie, zoals Girard over Leonard Cohen maakte. De ooit beroemde piloot-schrijver is als figuur voor de meeste lezers in 2025 domweg te onbekend om alleen een paar weken in zijn leven eruit te lichten zonder verdere inleiding.

Voor wie desalniettemin geïntrigeerd is geraakt door het personage, hier de wellicht nog overbodige toevoeging dat niet lang na de in De prins der hoogvliegers beschreven gebeurtenissen De Saint-Exupéry omkomt. Nadat hij zich aansluit bij het geallieerde leger, voert hij een verkenningsvlucht uit boven Zuid-Frankrijk waarvan hij niet meer terugkeert. In 1956 wordt zijn naam als nationale held op de muur van het Pantheon gezet. Het wrak van zijn vliegtuig werd in 2000 door een visser ontdekt voor de kust van Marseille.

Philippe Girard – De prins van de hoogvliegers. Concerto Books. 152 pagina’s hardcover. € 36,99